In het vorige artikel schreef ik over hoe missie, visie en strategie zich tot elkaar verhouden. Dit artikel gaat dieper in op de missie zelf en de doorvertaling ervan door de hele organisatie heen.
Een missie is je kompas. Maar vaak vinden we het lastig om er een te formuleren. Het is vooral iets voor op de website. En daarmee geven we het niet de aandacht die het verdient. Want een missie is het krachtigste instrument dat je hebt. Het is waar je de rest aan ophangt.
Elke laag heeft een bestaansrecht
Een missie is niet voorbehouden aan de directie of het hoofdkantoor. Ze werkt op elk niveau van de organisatie.
De organisatie heeft er een. De afdeling heeft er een. Het team heeft er een. Zelfs een tijdelijk samenwerkingsverband of een sectoroverleg heeft er een. En ze hangen allemaal met elkaar samen.
Dat is precies waar het in de praktijk misgaat. Niet zozeer dat er geen missie is op het hoogste niveau. Maar dat die missie niet doorvertaald wordt naar de lagen eronder. Afdelingen opereren op hun eigen eiland. Teams werken hard, maar aan welke organisatiedoelstelling dragen ze bij? Vaak is het antwoord vaag. Of er is helemaal geen antwoord.
Een missie bakent af
Een missie vertelt niet alleen wat je doet. Het vertelt ook wat je niet doet.
Een samenwerkingsverband dat bestaat om kennis te delen, heeft daarmee ook bepaald dat het geen gezamenlijk product gaat bouwen. Die helderheid voorkomt eindeloze discussies later. En soms kom je er bij het opstellen van een missie achter dat een overleg helemaal niet zinvol is. Of dat je geen mandaat hebt om te doen wat je voor ogen had. Dat klinkt confronterend. Maar het is veel beter om dat aan het begin te weten dan halverwege.
Dat is meteen een quickwin. Het scheelt onnodig overleggen en de vergaderdruk die daarmee samenhangt. Durf moedige keuzes te maken. Een heldere missie brengt als je het praktisch toepast daarmee ook rust in je organisatie.
De verticale lijn
Een missie op afdelings- of teamniveau moet altijd afgeleid zijn van het niveau erboven. De afdeling van de organisatie. Het team van de afdeling. Zo ontstaat er een verticale lijn van bestaansrecht, van boven naar beneden.
Maar de missie is het vertrekpunt, niet het eindpunt. Want elke laag heeft ook zijn eigen visie, strategie en kaders nodig, eveneens afgeleid van boven. Zo weet elke laag niet alleen waarom ze bestaat, maar ook waar ze naartoe werkt en hoe ze dat aanpakt. De missie is daarmee de basis onder het geheel, niet een doel op zichzelf.
Die verticale lijn is ook de basis voor governance. Want als elke laag zijn eigen kaders kent en daarop aanspreekbaar is, kun je verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie leggen. Teams hoeven niet op elke beslissing toestemming te vragen. Ze toetsen aan hun eigen missie, visie en strategie, die zijn afgeleid van de laag erboven. Zo ontstaat bewegingsvrijheid binnen kaders.
Begin er altijd mee
Elke nieuwe samenwerking verdient een missie. Een organisatie, een afdeling, een projectteam, een werkgroep, een sectoroverleg. Stel de vraag: waarom bestaan we? Wat is ons bestaansrecht? En sluit dat aan op de missie van de laag erboven?
Vaak is die bovenliggende missie al bepaald. Prima. Dan werk je daarbinnen verder. Maar weet hem. Gebruik hem. En leg je beslissingen er langs.
Want zonder die verticale lijn weet je wel waar jij bent, maar niet of je op de goede plek zit.
Koers bepalen!
Serie: Missie, visie en strategie